ანტროპომეტრია და პროპორციები მამაკაცებისთვის. იდეალური პროპორციები ბოდიბილდინგში.

ბოდიბილდინგში მთავარი არა მხოლოდ დიდი კუნთებია — წარმატებას განსაზღვრავს სხეულის ჰარმონია, სიმეტრია და პროპორცია. ბევრ სპორტსმენს აქვს კონკრეტული კუნთების გადამეტებული ან ნაკლებად განვითარებული ნაწილი, რაც მთლიან სიმეტრიას არღვევს. სწორედ ამიტომ ანტროპომეტრიის ცოდნა აუცილებელია.

👉 ქვემოთ გაეცნობით მამაკაცის პროპორციების თანამედროვე, დასაბუთებულ და რეალურ სტანდარტებს, რომლებიც ეფუძნება კლასიკურ ბოდიბილდინგს, ოქროს კვეთას და სპორტულ პრაქტიკას.

🔹 იდეალური პროპორციების ზოგადი პრინციპები

ბოდიბილდინგში „იდეალური“ პროპორციები ბიოლოგიური კანონი არ არის — ეს არის ესთეტიკური სტანდარტები, რომლებიც ჩამოყალიბდა ათწლეულების განმავლობაში.

მთავარი პრინციპები:

• სხეული უნდა იყოს სიმეტრიული
• ზედა და ქვედა ნაწილები ერთმანეთს უნდა შეეფერებოდეს
• წელის და მხრების სიგანე ქმნის „V ფორმას“ — ერთ-ერთი მთავარი ვიზუალური კრიტერიუმი
• კუნთების გადამეტებული ჰიპერტროფია ერთ მხარეზე არღვევს მთლიან ესთეტიკას

🔹 კლასიკური პროპორციების სტანდარტები (ბოდიბილდინგის ოქროს ხანა)

ეს პროპორციები გამოიყენებოდა სტივ რივზის ეპოქაში და დღემდე რჩება ერთ-ერთ საუკეთესო მოდელად:

✔ კისერი – ბიცეფსი – წვივი

უნდა იყოს ერთნაირი გარშემოწერილობის.
ეს ქმნის სრულ ჰარმონიას ზედა და ქვედა კიდურებს შორის.

✔ მკერდი და წელი

კლასიკური ფორმულა: მკერდი = წელი × 1.4–1.5

მაგალითად: თუ წელი = 80 სმ → მკერდი უნდა იყოს 112–120 სმ. ეს ქმნის ლამაზ V-სილუეტს.

✔ მხრების სიგანე

მხრები უნდა იყოს წელზე დაახლოებით 1.6–1.7-ჯერ ფართო, რაც ყველაზე ესთეტიკურ კონუსურ ფორმას ქმნის.

🔹 ძველი ბოდიბილდინგის პროპორციები (არა მეცნიერული, მაგრამ ესთეტიკური სტანდარტები)

ქვემოთ მოყვანილი პროპორციები ხშირად გვხვდება ძველ სპორტულ ლიტერატურაში და უფრო ესთეტიკურ რეკომენდაციებს წარმოადგენს:

• კისერი = მკერდის 38%
• წინამხარი = მკერდის 30%
• წელი = მკერდის 75%
• ბარძაყი = გავის 60%
• წვივი = ბიცეფსი ან გავის 40% ან ბარძაყის 60%

👉 ეს ფორმულები არ ეფუძნება თანამედროვე კვლევებს, მაგრამ ვიზუალური ორიენტირისთვის შეიძლება გამოვიყენოთ.

🔹 თანამედროვე, მეცნიერულად სანდო პარამეტრები

✔FFMI (Fat-Free Mass Index – უცხიმო მასის ინდექსი)

ინდექსი, რომელიც აფასებს სუფთა კუნთოვან მასას.
ნატურალური ბოდიბილდერის რეალური ზღვარი: FFMI ≈ 25.

✔ სხეულის ცხიმის პროცენტი (Body Fat %)

ეს არის ფორმის და ესთეტიკის მთავარი მაჩვენებელი:

• 6–10% — კონკურსზე გამოსვლამდე
• 8–14% — სპორტული ფორმა
• 15–18% — საშუალო სპორტული დონე

👉ცხიმის პროცენტის დადგენა ვიზუალური მეთოდით (სარკით ან ფოტოთი) – სტანდარტული ვიზუალური დიაპაზონები მამაკაცებისთვის:

• 10–12% – მკვეთრი პრესი, მკვეთრი ვენები
• 15% – პრესი ოდნავ ჩანს, მაგრამ არა მკვეთრად
• 18–20% – პრესი აღარ ჩანს, მაგრამ ჭარბი ცხიმი არ აქვს
• 22–25% – მუცელი უფრო შესამჩნევია
• 30%+ – აშკარა ჭარბი ცხიმი

FFMI = (სუფთა მასა / სიმაღლე²)

სადაც სუფთა მასა = სხეულის მასა – ცხიმი

ცხიმი = სხეულის მასა × (Body Fat % / 100)

მაგ: სხეულის მასა = 80 კგ; ცხიმი = 12%; სიმაღლე = 1.80 მ

1. ცხიმი = 80 × 0.12 = 9.6 კგ
2. სუფთა მასა = 80 – 9.6 = 70.4 კგ
3. FFMI = 70.4 / (1.80²) = 70.4 / 3.24 ≈ 21.7

✔ წელის გარშემოწერილობა / სიმაღლე

ერთ-ერთი ყველაზე ზუსტი ჯანმრთელობის ინდექსია.
წელი უნდა იყოს სიმაღლის <50%.

🔹 BMI – რატომ არ გამოდგება ბოდიბილდინგში?

BMI = მასა (კგ) / სიმაღლე (მ)²
მაღალი კუნთოვანი მასის მქონე სპორტსმენისთვის BMI ხშირად აჩვენებს ზედმეტ წონას ან სიმსუქნეს. ეს იმიტომ რომ ფორმულა არ განასხვავებს კუნთს და ცხიმს.
ამიტომ BMI ბოდიბილდინგში არ იყენებენ.

🔹 დასკვნა

ბოდიბილდინგში პროპორციები და ანტროპომეტრია ეფუძნება არა ბიოლოგიურ კანონებს, არამედ:

• ესთეტიკას
• სიმეტრიას
• ჰარმონიულ განვითარებას

იდეალური პროპორციები ინდივიდუალურად უნდა განისაზღვროს, რადგან თითოეული სპორტსმენის ანატომია განსხვავებულია. მთავარია სხეულის ბალანსი, წონის კონტროლი, სწორი პროგრამა და თანმიმდევრული პროგრესი.

👉 სწორად დაგეგმილი მუშაობით ნებისმიერი მამაკაცი შეძლებს ახლოს მივიდეს კლასიკურ სიმეტრიის სტანდარტთან და შექმნას ჯანმრთელი, პროპორციული, ესთეტიკური სხეული.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია