როგორ ავიცილოთ კუნთის დაშლა ხანგრძლივი ინტენსიური ვარჯიშის დროს

ხანგრძლივი და ინტენსიური ვარჯიში ეფექტურია ფიზიკური ფორმის გაუმჯობესებისთვის, თუმცა არასწორი დაგეგმვის შემთხვევაში შესაძლებელია კუნთოვანი მასის დაშლაც. კუნთის „დაწვა“ რეალურად ნიშნავს კუნთოვანი ცილების კატაბოლიზმს, რაც ხდება მაშინ, როდესაც ორგანიზმს ენერგიის მიღება აღარ შეუძლია სხვა წყაროებიდან.
➤ რატომ იშლება კუნთი ვარჯიშის დროს?
ვარჯიშისას ორგანიზმი ენერგიას იღებს რამდენიმე წყაროდან:
- კუნთისა და ღვიძლის გლიკოგენი
- ცხიმოვანი მჟავები
- უკიდურეს შემთხვევაში — კუნთის ცილები
თუ ვარჯიში:
- ხანგრძლივია
- მაღალი ინტენსივობისაა
- მიმდინარეობს საკვების ან ენერგიის გარეშე
👉 ორგანიზმი შეიძლება გადავიდეს კუნთოვანი ცილების დაშლაზე ენერგიის მისაღებად.
➤ რამდენ ხანში „იწურება“ გლიკოგენის მარაგი?
გლიკოგენის მარაგის ამოწურვა ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია:
- ვარჯიშის ინტენსივობაზე
- კვებაზე ვარჯიშამდე
- სპორტულ გამოცდილებაზე
👉 მაღალი ინტენსივობის დროს გლიკოგენის მნიშვნელოვანი შემცირება შეიძლება დაიწყოს 60–90 წუთის შემდეგ, თუმცა ცუდი კვების პირობებში — უფრო ადრე.
➤ იწვება თუ არა ცხიმი ძალისმიერი ვარჯიშისას?
ძალისმიერი (ანაერობული) ვარჯიშისას ორგანიზმი ენერგიას იღებს ძირითადად:
- კუნთის გლიკოგენიდან (ნახშირწყლები)
➡️ ამიტომ უშუალოდ ვარჯიშის მიმდინარეობისას ცხიმი არ არის მთავარი საწვავი, მაგრამ არც გამორიცხული.
⚠️ მნიშვნელოვანი დაზუსტება: ცხიმის წვა ძალისმიერი ვარჯიშის შემდეგ
ძალისმიერი ვარჯიშის მთავარი უპირატესობა არის:
- მეტაბოლიზმის აჩქარება ვარჯიშის შემდეგ
➡️ ამ ფაზაში ორგანიზმი აქტიურად იყენებს ცხიმს ენერგიისთვის.
- ცხიმი იწვება უშუალოდ აერობული ვარჯიშის დროს და ძალისმიერი ვარჯიშის შემდეგ
➤ როგორ დავიცვათ კუნთი დაშლისგან?
1️⃣ ვარჯიშის ხანგრძლივობა
ოპტიმალური დრო:
- 45–75 წუთი აქტიური ვარჯიში
- გახურება და გაწელვა ამ დროში არ შედის
2️⃣ ენერგიის მიღება ვარჯიშის დროს
ხანგრძლივი ვარჯიშისას დასაშვებია:
- ნახშირწყლოვანი სასმელი
- ხილის შემცველი კოქტეილი
- გეინერი (თუ მუშაობთ მასის მომატებაზე)
❗ ეს რეკომენდაცია არ არის მიზანშეწონილი ჭარბწონიანობისკენ მიდრეკილი ადამიანებისთვის.
3️⃣ წყლის მიღება
აუცილებელია:
- კუნთის მუშაობის, ძალისა და გამძლეობის შესანარჩუნებლად
- გადაღლის შემცირებისთვის
👉 წყალი პირდაპირ არ აჩერებს კუნთის დაშლას, მაგრამ მნიშვნელოვნად ეხმარება ვარჯიშის ხარისხს.
4️⃣ კვება ვარჯიშამდე და ვარჯიშის შემდეგ
- ვარჯიშამდე — ნახშირწყლები + ცილა
- ვარჯიშის შემდეგ — ცილა + ნახშირწყლები
ეს ამცირებს კატაბოლურ პროცესებს და აჩქარებს აღდგენას.
✅ დასკვნა
ვარჯიშის სწორი ხანგრძლივობა, ადეკვატური კვება, ჰიდრატაცია და დატვირთვის მართვა საშუალებას გაძლევთ:
შეინარჩუნოთ კუნთოვანი მასა
გაზარდოთ ძალა და გამძლეობა
მიიღოთ მაქსიმალური შედეგი ჯანმრთელობის დაზიანების გარეშე
✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია
📛ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge
🚫ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

