გლუტამინი – ფუნქციები, ეფექტები და მიღების რეალური საჭიროება

გლუტამინი არის ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ამინომჟავა ადამიანის ორგანიზმში. იგი მონაწილეობს მრავალი ბიოქიმიური პროცესის რეგულაციაში, მათ შორის ცილის სინთეზში, იმუნური სისტემის მუშაობაში და ენერგეტიკულ ცვლაში.

➤ გლუტამინის წარმოქმნა და როლი ორგანიზმში

გლუტამინი ორგანიზმში სინთეზდება ძირითადად კუნთებში და მიიღება საკვებიდან. ჯანმრთელი, არა აქტიური ადამიანისთვის მისი ენდოგენური (შიდა) გამომუშავება სრულად აკმაყოფილებს ორგანიზმის მოთხოვნებს.

ფიზიკური დატვირთვის დროს, განსაკუთრებით ინტენსიური და ხანგრძლივი ვარჯიშებისას, გლუტამინის მოხმარება იზრდება. ასეთ პირობებში შესაძლოა მისი დონე სისხლსა და კუნთებში დროებით შემცირდეს, რაც ზრდის აღდგენის პროცესების დატვირთვას.

➤ გლუტამინი და ანაბოლიზმი

გლუტამინი მონაწილეობს ცილის სინთეზში, თუმცა იგი არ წარმოადგენს პირდაპირ ანაბოლურ სტიმულატორს კუნთის ზრდისთვის. მისი მთავარი როლია:

• აზოტის ბალანსის მხარდაჭერა
• კუნთოვანი უჯრედების მოცულობის შენარჩუნება
• აღდგენის პროცესების ხელშეწყობა

მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ გლუტამინი არ აჩერებს კატაბოლიზმს სრულად, თუმცა ხელს უწყობს ორგანიზმის რესურსების შენარჩუნებას ინტენსიური დატვირთვის პირობებში.

➤ იმუნური სისტემა და გლუტამინი

გლუტამინი წარმოადგენს ენერგიის ერთ-ერთ მთავარ წყაროს იმუნური სისტემის უჯრედებისთვის (ლიმფოციტები, მაკროფაგები). მისი დეფიციტი შეიძლება აისახოს:

• იმუნიტეტის დროებით დაქვეითებაზე
• ინფექციებისადმი მომატებულ მგრძნობელობაზე
• აღდგენის შენელებაზე

➤ კვებითი წყაროები

გლუტამინი მიიღება ცილებით მდიდარი საკვებიდან:

• საქონლისა და ქათმის ხორცი
• თევზი
• კვერცხი
• პარკოსნები
• სოიო (გლუტამინის ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი წყარო)

➤ გლუტამინის მიღება დანამატის სახით

კვლევების მიხედვით, გლუტამინის დანამატი არ არის აუცილებელი ყველა სპორტსმენისთვის. იგი შესაძლოა სასარგებლო იყოს:

• მაღალი მოცულობის ვარჯიშებისას
• გადატვირთვის პერიოდში
• იმუნური სისტემის დასაცავად

❌ არ არსებობს მტკიცებულება, რომ გლუტამინი მნიშვნელოვნად ზრდის ზრდის ჰორმონის სეკრეციას ან პირდაპირ ზრდის კუნთის მასას.

➤ დოზირება და მიღების დრო

• რეკომენდირებული დოზა: 5–8 გ დღეში
• მიღება შესაძლებელია:
  • ვარჯიშის შემდეგ
  • ძილის წინ

✔️ გლუტამინის მიღება შესაძლებელია კრეატინთან ერთად
❌ არ არსებობს სამეცნიერო მტკიცებულება, რომ გლუტამინი აფერხებს პროტეინის ათვისებას — ამიტომ მათი განცალკევება სავალდებულო არ არის.

✅ უსაფრთხოება

გლუტამინი ითვლება უსაფრთხო საკვებ დანამატად ჯანმრთელი ადამიანებისთვის რეკომენდირებული დოზების ფარგლებში. უკუჩვენებები იშვიათია და ძირითადად უკავშირდება მძიმე თირკმლის ან ღვიძლის პათოლოგიებს.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია