სპორტული კვება

სპორტული კვება წარმოადგენს ბიოლოგიურად აქტიურ საკვებ დანამატებს, რომლებიც გამოიყენება ძირითადი კვების დამატებად ფიზიკური მუშაობის, აღდგენის და სპორტული შედეგების გასაუმჯობესებლად. მათი მიზანია ძალის, გამძლეობის და კუნთოვანი მასის ზრდა, ასევე ენერგიის სწრაფი აღდგენა.

⚠️ მნიშვნელოვანია: სპორტული კვება არ არის ფარმაკოლოგია, სტეროიდები ან დოპინგი და არ ცვლის სრულფასოვან კვებას.

➤ სპორტული კვების ძირითადი სახეობები

🔹 პროტეინი (ცილა)

პროტეინი აუცილებელია კუნთოვანი ქსოვილის აღდგენის და ზრდისთვის.
მას აქვს ანტიკატაბოლური ეფექტი, თუმცა ის არ ზრდის კუნთს დამოუკიდებლად — ეფექტი მიიღწევა მხოლოდ ვარჯიშთან და საკმარის კალორიებთან ერთად.

🔹 გეინერი

ცილებისა და ნახშირწყლების ნაზავია, რომელიც გამოიყენება:

• კალორიული დეფიციტის შესავსებად
• სხეულის მასის მოსამატებლად

👉 გეინერი არ არის აუცილებელი ყველასთვის, მიზანშეწონილია მხოლოდ მათთვის, ვისაც საკვებით საკმარისი კალორიების მიღება უჭირს.

🔹 ამინომჟავები (BCAA, EAA)

ამინომჟავები მონაწილეობენ კუნთის აღდგენაში.
🔎 თანამედროვე კვლევების მიხედვით, თუ ადამიანი იღებს საკმარის პროტეინს, დამატებითი BCAA-ს ეფექტი შეზღუდულია.

🔹 გლუტამინი

გლუტამინი ფართოდ გავრცელებული ამინომჟავაა ორგანიზმში. მისი როლია იმუნური სისტემისა და ნაწლავების მხარდაჭერა, არა პირდაპირი ანაბოლიზმი.

🔹 არგინინი

მონაწილეობს აზოტის ოქსიდის (NO) სინთეზში, რაც აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას და ქმნის „პამპინგის“ ეფექტს.
👉 ეს ეფექტი დროებითია და არ ნიშნავს კუნთის რეალურ ზრდას.

🔹 კრეატინი

ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შესწავლილი დანამატია.
დადასტურებულია, რომ:

• ზრდის ძალას
• აუმჯობესებს მაღალი ინტენსივობის გამძლეობას
• ხელს უწყობს კუნთოვანი მასის ზრდას

„კრეატინი სატრანსპორტო სისტემით“ არ არის აუცილებელი — მონოჰიდრატიც ეფექტურია.

🔹 ცხიმისმწველები

ხშირად შეიცავენ კოფეინს და სხვა სტიმულატორებს, რომლებიც:

• ზრდიან ენერგიის ხარჯვას
• ამცირებენ მადას

❗ ცხიმისმწველი არ წვავს ცხიმს ვარჯიშისა და დიეტის გარეშე.

🔹 ვიტამინ-მინერალური კომპლექსები

მნიშვნელოვანია როგორც მასის მატებისას, ისე გახდომისას, განსაკუთრებით:

• მაღალი დატვირთვის პერიოდში
• ერთფეროვანი კვების ფონზე

➤ ანაბოლური კომპლექსები, ტესტოსტერონის ბუსტერები, პროჰორმონები

აქ საჭიროა მკაფიო გამიჯვნა:

„ანაბოლური კომპლექსები“ და „ტესტოსტერონის ბუსტერები“ უმეტეს შემთხვევაში არ ზრდის ტესტოსტერონს მნიშვნელოვან დონემდე.

• პროჰორმონები ბევრ ქვეყანაში რეგულირდება ან აკრძალულია და სპორტულ კვებას არ მიეკუთვნება.

➤ სპორტული კვება და უსაფრთხოება

სპორტული კვება:

• არ არის სამკურნალო პრეპარატი
• არ იწვევს დამოკიდებულებას
• უსაფრთხოა სწორად გამოყენების შემთხვევაში

დანამატების შერჩევა უნდა მოხდეს ინდივიდუალურად, მიზნების, ასაკის, ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და ვარჯიშის ინტენსივობის გათვალისწინებით.

ამერიკული ორგანიზაცია (FDA) სპორტულ კვებას არ განიხილავს როგორც მედიკამენტს, არამედ როგორც საკვებ დანამატს და არ კრძალავს მის გამოყენებას ჯანმრთელ ადამიანებში.

✅ დასკვნა

სპორტული კვება არის დამხმარე ინსტრუმენტი და არა „სასწაულმოქმედი“ პრეპარატი.
შედეგი მიიღწევა მხოლოდ მაშინ, როცა არსებობს:

• სწორად დაგეგმილი ვარჯიში
• დაბალანსებული კვება
• ადეკვატური ძილი და აღდგენა

👉 დანამატები ამ პროცესს მხოლოდ აჩქარებს და აუმჯობესებს, მაგრამ ვერ ცვლის საფუძველს.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია