როგორ იზრდება კუნთი – ეს ნამდვილად უნდა იცოდეთ

კუნთის ზრდა (ჰიპერტროფია) არის რთული ბიოლოგიური პროცესი, რომელიც კარგად არის შესწავლილი სპორტულ მედიცინასა და ფიზიოლოგიაში. მიუხედავად გავრცელებული მითებისა, დღეს უკვე ცნობილია, რა ფაქტორები იწვევს კუნთოვანი მასის ზრდას.

კუნთის ზრდის ძირითადი მექანიზმები

თანამედროვე მეცნიერების მიხედვით, კუნთის ზრდა ეფუძნება სამ ძირითად ფაქტორს:

1️⃣    მექანიკური დაძაბვა

ეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი. მძიმე წონებით ან მაღალი დაძაბვით შესრულებული ვარჯიშები იწვევს კუნთის ბოჭკოებში სიგნალების გააქტიურებას, რომლებიც ასტიმულირებენ ცილის სინთეზს.

2️⃣    მიკროდაზიანება

ვარჯიშის დროს კუნთის ბოჭკოებში წარმოიქმნება მიკროსკოპული დაზიანებები. ორგანიზმი მათ აღადგენს და ადაპტაციის შედეგად ბოჭკოები ხდება უფრო სქელი და ძლიერი.
👉 თუმცა: დაზიანება არ არის აუცილებელი იყოს მაქსიმალური და არც ტკივილია ზრდის წინაპირობა.

3️⃣    მეტაბოლური სტრესი

კუნთში დაგროვილი ლაქტატი, იონები და სხვა მეტაბოლიტები ხელს უწყობს ჰორმონალურ და უჯრედულ რეაქციებს, რომლებიც ასევე აძლიერებს ჰიპერტროფიას.

➤ კუნთის ტკივილი და ზრდა – რა კავშირია?

ვარჯიშის შემდეგ კუნთის ტკივილი ხშირად დაკავშირებულია ახალ ან უჩვეულო დატვირთვასთან, მაგრამ:

• კუნთი შეიძლება გაიზარდოს ტკივილის გარეშე
• ძლიერი ტკივილი არ ნიშნავს უკეთეს შედეგს
• ტკივილი არ არის პროგრესის მაჩვენებელი

➤ აღდგენა – როდის იზრდება კუნთი?

კუნთი არ იზრდება ვარჯიშის დროს, ის იზრდება:

• დასვენებისას
• ძილის დროს
• საკმარისი ცილისა და ენერგიის ფონზე

აღდგენის დრო:

• შეიძლება იყოს 24–72 საათი
• დამოკიდებულია ვარჯიშის მოცულობაზე, ინტენსივობაზე, გამოცდილებაზე და ასაკზე
• დამწყებებს სჭირდებათ მეტი დრო, გამოცდილებს – ნაკლები

➤ ნერვული და ჰორმონალური სისტემის როლი

ვარჯიში ტვირთავს არა მხოლოდ კუნთებს, არამედ:

• ნერვულ სისტემას
• ენდოკრინულ (ჰორმონალურ) სისტემას

ამიტომ:

• მუდმივი გადატვირთვა იწვევს პროგრესის შეჩერებას
• აუცილებელია სწორად დაგეგმილი დასვენება
• ყოველდღიური ვარჯიში დასაშვებია მხოლოდ სწორი პროგრამირების პირობებში

➤ რატომ იზრდება კუნთი ქალებში ნელა?

ქალებსაც ეზრდებათ კუნთი, თუმცა:

• დაბალია ტესტოსტერონის დონე
• ჰიპერტროფია მიმდინარეობს უფრო ნელა
• ძალა და ტონუსი მაინც მნიშვნელოვნად იზრდება

✅ დასკვნა

✔ კუნთის ზრდა არის პროგრესული ადაპტაცია
✔ მთავარი ფაქტორია მექანიკური დაძაბვა
✔ ტკივილი არ არის აუცილებელი
✔ აღდგენა ინდივიდუალურია
✔ შედეგი მიიღწევა მხოლოდ ვარჯიშის + დასვენების + სწორი კვების ერთობლიობით

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია