კუნთის ზრდის ძირითადი ფაქტორები

კუნთოვანი ქსოვილი შედგება კუნთის უჯრედებისგან, რომლებიც ცნობილია როგორც კუნთის ბოჭკოები. თითოეული ბოჭკო შეიცავს ათასობით მიოფიბრილს, ხოლო მიოფიბრილები აგებულია კუმშვადი ცილებისგან — აქტინისა და მიოზინისგან. სწორედ მათი ურთიერთქმედება განაპირობებს კუნთის შეკუმშვას.

ძალოვანი ვარჯიშის შედეგად კუნთი არ იზრდება ახალი ბოჭკოების წარმოქმნით, არამედ ხდება არსებული სტრუქტურების გაძლიერება და გასქელება, რასაც ეწოდება მიოფიბრილური ჰიპერტროფია.

კუნთის ზრდის (ჰიპერტროფიის) ძირითადი ფაქტორები

➤  1. ამინომჟავები (ცილა)

კუნთის ზრდისთვის აუცილებელია საკმარისი რაოდენობის ამინომჟავები, რომლებიც ცილის სინთეზის სამშენებლო მასალას წარმოადგენენ.

• საშუალო ფიზიკური აქტივობის მქონე ადამიანისთვის:
  ~1.4–1.6 გ ცილა 1 კგ სხეულის წონაზე
• ინტენსიურად მომუშავე სპორტსმენისთვის:
  ~1.8–2.2 გ ცილა 1 კგ სხეულის წონაზე

ცილის წყაროები შეიძლება იყოს როგორც ცხოველური, ასევე მცენარეული, მთავარია მათი ამინომჟავური სრულფასოვნება.

➤  2. ჰორმონული ფაქტორები

კუნთის ანაბოლურ პროცესებზე გავლენას ახდენენ:

• ტესტოსტერონი
• ზრდის ჰორმონი
• ინსულინი

მათი სეკრეცია იზრდება მექანიკური დატვირთვის, მეტაბოლური სტრესისა და საკმარისი აღდგენის პირობებში.
გრძელვადიანი გადატვირთვა და არასაკმარისი დასვენება იწვევს გადატვირთვას, რაც დროებით ამცირებს ჰორმონულ პასუხს.

➡️ სწორედ ამიტომ ნატურალური სპორტსმენებისთვის აუცილებელია დატვირთვების პერიოდიზაცია.

➤  3. კრეატინფოსფატური სისტემა

კუნთში არსებული კრეატინფოსფატი უზრუნველყოფს ენერგიის სწრაფ აღდგენას მოკლე და ინტენსიური ძალოვანი დატვირთვის დროს.

კრეატინი:

• ზრდის სამუშაო მოცულობას
• აუმჯობესებს ძალას
• ირიბად აძლიერებს კუნთის ჰიპერტროფიას

❗ კრეატინი არ არის ჰორმონი, თუმცა მისი გავლენა ანაბოლურ პროცესებზე კარგად დადასტურებულია.

➤  4. მეტაბოლური სტრესი (წყალბადის იონები)

ინტენსიური ვარჯიშის დროს გროვდება წყალბადის იონები (H⁺), რაც ქმნის ე.წ. „წვის“ შეგრძნებას.

• ზომიერი მეტაბოლური სტრესი → ასტიმულირებს კუნთის ზრდას
• გადაჭარბებული სტრესი → აფერხებს აღდგენას და ზრდის დაზიანების რისკს

ამიტომ ვარჯიში უნდა იყოს დოზირებული და გონივრულად დაგეგმილი.

➤  ვარჯიშის პარამეტრები, რომლებიც განსაზღვრავს კუნთის ზრდას

კუნთის ჰიპერტროფიაზე გავლენას ახდენს:

• კუნთის შეკუმშვის ინტენსიურობა
• გამოყენებული წონა
• გამეორებების რაოდენობა
• მისვლების რაოდენობა
• დასვენების ინტერვალი
• ვარჯიშის ხანგრძლივობა
• ვარჯიშის სიხშირე კვირაში

ყველა ეს პარამეტრი უნდა იყოს მორგებული ინდივიდუალურ შესაძლებლობებსა და აღდგენაზე.

✅ დასკვნა

კუნთის ზრდა არის მექანიკური დატვირთვის, კვების, ჰორმონული პასუხისა და აღდგენის ბალანსის შედეგი.
მეცნიერულად დაგეგმილი ვარჯიში და სწორი კვება უზრუნველყოფს სტაბილურ პროგრესს ნატურალური გზით.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია