ფრუქტოზა.

ბევრს მიაჩნია, რომ ფრუქტოზა უფრო „დიეტური“ და გახდომისთვის უსაფრთხო ალტერნატივაა, ვიდრე შაქარი. რეალობა კი უფრო კომპლექსურია.

ფრუქტოზასაც და ჩვეულებრივ შაქარსაც (საქაროზას) კალორიულობა ერთნაირი აქვთ — დაახლოებით 4 კკალ 1 გრამზე. შესაბამისად, მხოლოდ სახელის შეცვლა კალორიებს არ ამცირებს.

➤  რატომ იყიდება ფრუქტოზა დიეტურ სექციაში?

ფრუქტოზა არის მონოსაქარიდი, ანუ მარტივი ნახშირწყალი. თუმცა ის განსხვავდება გლუკოზისგან იმით, რომ:

• აქვს დაბალი გლიკემიური ინდექსი
• არ იწვევს სისხლში გლუკოზის მკვეთრ მატებას
• შესაბამისად, ინსულინის გამოყოფაც ნაკლებად სტიმულირდება

ამ მიზეზით ფრუქტოზა გარკვეულ შემთხვევებში გამოიყენება დიაბეტური კვების რაციონში, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ის ავტომატურად გახდომისთვის სასარგებლოა.

➤  როგორ მეტაბოლიზდება ფრუქტოზა ორგანიზმში?

ფრუქტოზის ძირითადი მეტაბოლიზმი ხდება ღვიძლში. ზომიერი რაოდენობის მიღებისას:

• ნაწილი გარდაიქმნება გლუკოზად
• ნაწილი — ღვიძლის გლიკოგენად
• მცირე ნაწილი — ლაქტატად

ცხიმად გარდაქმნა მნიშვნელოვნად იზრდება მხოლოდ მაშინ, როცა:

• ფრუქტოზა მიიღება დიდი რაოდენობით
• საერთო კალორიები აჭარბებს ორგანიზმის საჭიროებას
• განსაკუთრებით ხშირია ტკბილი სასმელების, სიროფების და დამუშავებული პროდუქტების გამოყენება

➤  ფრუქტოზა და ცხიმის წვა

ფრუქტოზა უშუალოდ არ „ბლოკავს“ ცხიმის წვას, მაგრამ მისი ჭარბი მიღება:

• არ იწვევს დანაყრების ჰორმონების (ლეპტინი) ძლიერ აქტივაციას
• ხელს უწყობს ზედმეტი კალორიების დაგროვებას
• გრძელვადიან პერსპექტივაში უკავშირდება ინსულინრეზისტენტობას და ღვიძლის ცხიმოვან ცვლილებებს

ამ მხრივ ფრუქტოზას არ აქვს უპირატესობა შაქართან შედარებით, განსაკუთრებით გახდომის პროცესში.

➤  ფრუქტოზა ხილიდან და ფრუქტოზა შაქრიდან — ერთი და იგივეა?

არა.
მთლიანი ხილი შეიცავს:

• ბოჭკოს
• წყალს
• ვიტამინებსა და მინერალებს

ბოჭკო ანელებს შაქრის შეწოვას და ამცირებს მეტაბოლურ რისკებს. პრობლემას წარმოადგენს არა ხილი, არამედ:

• ფრუქტოზის სიროფები
• ტკბილი სასმელები
• „დიეტური“ ტკბილეულობა

✅ დასკვნა

ფრუქტოზა:

• არ არის მაგიური დიეტური პროდუქტი
• არ არის უკეთესი არჩევანი შაქართან შედარებით გახდომისთვის
• უსაფრთხოა მხოლოდ ზომიერ დოზებში და მთლიან საკვებთან ერთად

ცხიმის წვის გასამარტივებლად უმჯობესია:

• შევამციროთ დამატებული შაქრები და სიროფები
• არ გადავაჭარბოთ ტკბილ საკვებს
• ყურადღება მივაქციოთ მთლიან კალორიულ ბალანსს

გახდომაში გადამწყვეტი ფაქტორი არა კონკრეტული შაქრის სახეა, არამედ რაოდენობა, ხარისხი და საერთო კვებითი სტრატეგია.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია