კალციუმი

➤ რა არის კალციუმი?

კალციუმი ორგანიზმში ყველაზე დიდი რაოდენობით არსებული მინერალია. მისი დაახლოებით 99% ძვლებსა და კბილებშია თავმოყრილი, ხოლო დარჩენილი 1% — სისხლში, კუნთებში და უჯრედებს შორის სითხეში.

კალციუმი მონაწილეობს:

• ძვლებისა და კბილების ფორმირებასა და სიმტკიცეში
• ჩონჩხის და გულის კუნთის შეკუმშვაში
• ნერვული იმპულსების გადაცემაში
• სისხლის შედედებაში
• არტერიული წნევის რეგულაციაში
• ფერმენტებისა და ჰორმონების აქტივაციაში

ორგანიზმში კალციუმის დონეს არეგულირებს 3 ძირითადი ფაქტორი:
ვიტამინი D, პარათირეოიდული ჰორმონი (PTH) და კალციტონინი.

➤ ჰიპერკალციემია

ჰიპერკალციემია არის მდგომარეობა, როდესაც სისხლში კალციუმის დონე ნორმაზე მაღალია.

ყველაზე ხშირი მიზეზები:

• ფარისებრახლო ჯირკვლების ჰიპერპარათირეოზი
• ავთვისებიანი სიმსივნეები
• D ვიტამინის ჭარბი მიღება
• კალციუმის დანამატების ჭარბი გამოყენება
• თირკმლის ქრონიკული დაავადება

ჰიპერკალციემიის სიმპტომები:

• ძილიანობა
• სისუსტე
• დაბნეულობა
• ხშირი და ღამის შარდვა
• შეკრულობა
• გულისრევა
• გულის რიტმის დარღვევა

მძიმე შემთხვევაში შეიძლება განვითარდეს დეჰიდრატაცია და ცნობიერების დარღვევა.

➤ ჰიპოკალციემია

ჰიპოკალციემია ნიშნავს სისხლში კალციუმის დაბალ დონეს.

ძირითადი მიზეზები:

• D ვიტამინის დეფიციტი
• ჰიპოპარათირეოზი
• თირკმლის ქრონიკული დაავადება
• მწვავე პანკრეატიტი
• მალაბსორბციის სინდრომი
• ზოგიერთი მედიკამენტი (მაგ. ჰეპარინი, ანტიეპილეფსიური საშუალებები, ბისფოსფონატები)

ჰიპოკალციემიის სიმპტომები:

• ხელების, ტერფების ან ტუჩების დაბუჟება
• კუნთების სპაზმი
• კრუნჩხვები
• სახის კუნთების სპაზმი
• კუნთების ტკივილი
• შფოთვა და გაღიზიანება
• გულის რიტმის დარღვევა

მძიმე შემთხვევაში შესაძლებელია ტეტანია და გულ-სისხლძარღვთა გართულებები.

➤ კალციუმის ბუნებრივი წყაროები

კალციუმის მარაგის შესავსებად რეკომენდირებულია:

• რძე და რძის პროდუქტები (იოგურტი, ყველი)
• სარდინი (ძვლებიანად)
• ბროკოლი
• ისპანახი
• ნუში
• ლეღვი
• გამაგრებული მცენარეული რძეები

🔎 შენიშვნა: მცენარეული წყაროებიდან კალციუმის ათვისება ზოგჯერ ნაკლებია ოქსალატებისა და ფიტატების არსებობის გამო.

✅ დასკვნა

კალციუმი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მინერალია, რომელიც არა მხოლოდ ძვლების ჯანმრთელობაზე, არამედ კუნთების, ნერვული სისტემისა და გულის ფუნქციონირებაზე ახდენს გავლენას. მისი როგორც დეფიციტი, ასევე სიჭარბე, ორგანიზმისთვის სერიოზულ რისკს წარმოადგენს, ამიტომ მნიშვნელოვანია დაბალანსებული კვება და საჭიროების შემთხვევაში ექიმის რეკომენდაციით დანამატების მიღება.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია