კეტო დიეტა

კეტო დიეტა წარმოადგენს დაბალნახშირწყლოვან, მაღალი ცხიმის შემცველ კვების რეჟიმს, რომლის მიზანია ორგანიზმის გადაყვანა კეტოზის მდგომარეობაში. კეტოზის დროს ნახშირწყლების მკვეთრი შემცირების შედეგად ღვიძლი იწყებს ცხიმების დაშლას და წარმოქმნის კეტონურ სხეულებს, რომლებიც გლუკოზის ნაცვლად გამოიყენება ენერგიის ძირითად წყაროდ, მათ შორის ტვინისთვისაც.

ორგანიზმი გლუკოზის სრულ დეფიციტს არ განიცდის, რადგან საჭირო რაოდენობას თავად წარმოქმნის გლუკონეოგენეზის გზით (ამინომჟავებიდან და გლიცეროლიდან).

➤ კეტო დიეტის მენიუს მაგალითი

🔹 საუზმე
• კვერცხი – 3 ცალი (180 გ) – ~260 კკალ
• ცილოვანი კოქტეილი – 30 გ – ~120 კკალ
• მყარი ყველი – 30 გ – ~110 კკალ

🔹 სადილი
• ქათმის ფილე (მოხარშული ან შემწვარი) – 170 გ – ~270 კკალ
• ყველი – 30 გ – ~110 კკალ

🔹 სამხარი
• ცილოვანი კოქტეილი – 30 გ – ~120 კკალ
• ნუში – 30 გ – ~170 კკალ

🔹 ვახშამი
• სიომგა – 130 გ – ~250 კკალ
• მწვანე სალათა – 30–50 გ

🔹 მეორე ვახშამი
• ხაჭო (ცხიმიანი) – 100 გ
• კაზეინი – 30 გ

👉 მოცემული მენიუ წარმოადგენს მაკრონუტრიენტების მაგალითს. პროდუქტების შერჩევა შესაძლებელია ინდივიდუალური საჭიროებების მიხედვით, თუმცა აუცილებელია კალორიულობის და ცილა–ცხიმის ბალანსის კონტროლი.

➤ მაკრონუტრიენტების პროპორციები

• ცხიმი: 65–75%
• ცილა: 20–30%
• ნახშირწყლები: 5–10% (ჩვეულებრივ ≤30–40 გ დღეში)

🔹 ნებადართული პროდუქტები

• ხორცი
• თევზი და ზღვის პროდუქტები
• კვერცხი
• ყველი და ცხიმიანი ხაჭო
• თხილეული
• დაბალნახშირწყლოვანი ბოსტნეული (კიტრი, ბროკოლი, ისპანახი)
• რძის პროდუქტები (შეზღუდულად)

🔹 აკრძალული პროდუქტები

• ბურღულეული
• შაქარი და ტკბილეული
• პური და ფქვილის ნაწარმი
• კარტოფილი, მაკარონი
• ბანანი, ყურძენი
• ჭარხალი, სტაფილო (დიდი რაოდენობით)

➤ კეტო დიეტის დადებითი მხარეები

✔ ცხიმოვანი მასის ეფექტური შემცირება
✔ კუნთოვანი მასის უკეთ შენარჩუნება (საკმარისი ცილის პირობებში)
✔ მადის კონტროლი
✔ სისხლში ინსულინის სტაბილური დონე
✔ ენერგიის შედარებით სტაბილური მიწოდება

შიმშილის შემცირება დაკავშირებულია არა მხოლოდ ინსულინთან, არამედ ჰორმონალურ რეგულაციასთან, რაც კეტოზის დროს უფრო სტაბილურია.

➤ კეტო დიეტის უარყოფითი მხარეები

⚠ ადაპტაციის პერიოდი – სისუსტე, თავბრუსხვევა
⚠ საჭმლის მონელების პრობლემები (უჯრედისის დეფიციტი)
⚠ ელექტროლიტების დეფიციტი (ნატრიუმი, კალიუმი, მაგნიუმი)

ამ პრობლემების თავიდან ასაცილებლად რეკომენდირებულია:

• დაბალნახშირწყლოვანი ბოსტნეულის მიღება
• წყლისა და მინერალების კონტროლი

➤ ვის არ ერგება კეტო დიეტა

❌ I ტიპის დიაბეტი
❌ უკონტროლო II ტიპის დიაბეტი
❌ თირკმლის ქრონიკული დაავადებები
❌ საჭმლის მომნელებელი სისტემის მძიმე პათოლოგიები
❌ ორსულობა და ლაქტაცია

👉 ინტენსიური გონებრივი შრომის მქონე პირებმა უნდა გაითვალისწინონ, რომ კეტო დიეტაზე ადაპტაციის პერიოდი შესაძლოა რთული იყოს.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია