ლიმფური სისტემა და ლიმფური შეშუპება

ლიმფური სისტემა არის სისხლძარღვთა სისტემასთან მჭიდროდ დაკავშირებული, მაგრამ დამოუკიდებელი ქსელი, რომელიც მონაწილეობს სითხის ბალანსის შენარჩუნებაში, იმუნურ დაცვაში და ნაწლავებიდან ცხიმების ტრანსპორტში.

➤ ლიმფური სისტემის როლი ორგანიზმში

სისხლძარღვთა სისტემა უჯრედებს აწვდის ჟანგბადსა და საკვებ ნივთიერებებს. ამ პროცესის შედეგად უჯრედშუა სივრცეში გროვდება ზედმეტი სითხე და ცვლის პროდუქტები. სწორედ ამ სითხის უკან დაბრუნებას სისხლში უზრუნველყოფს ლიმფური სისტემა.

ლიმფური კაპილარები აგროვებენ უჯრედშუა სითხეს, რომელიც ლიმფურ ძარღვებში გადაიქცევა ლიმფად და საბოლოოდ ვენურ სისტემაში ბრუნდება.

ლიმფა არის გამჭვირვალე სითხე, რომელიც სისხლის პლაზმის მსგავსია, მაგრამ შეიცავს მეტ ლიმფოციტს და ნაკლებ ცილას.

➤ ლიმფური სისტემის ძირითადი შემადგენლობა

• ლიმფური კაპილარები – აგროვებენ უჯრედშუა სითხეს
• ლიმფური ძარღვები – გადააქვთ ლიმფა ცენტრალური მიმართულებით (სარქველების დახმარებით)
• ლიმფური კვანძები – ფილტრავენ ლიმფას და აქტიურად მონაწილეობენ იმუნურ პასუხში

ლიმფურ კვანძებში ლიმფა იფილტრება ბაქტერიების, ვირუსების და სხვა უცხო ნაწილაკებისგან. აქვე აქტიურდება ლიმფოციტების წარმოქმნა.

➤ როგორ მოძრაობს ლიმფა

ლიმფურ სისტემას არ აქვს საკუთარი ტუმბო, როგორიცაა გული.
ლიმფის მოძრაობა დამოკიდებულია:

• ჩონჩხის კუნთების შეკუმშვაზე
• ღრმა სუნთქვაზე (დიაფრაგმის მუშაობაზე)
• სხეულის მოძრაობაზე

ფიზიკური აქტივობა მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ლიმფის დინებას, ხოლო უმოძრაობა ამცირებს მას.

➤ ლიმფური სისტემის ძირითადი ფუნქციები

🔹 1. სითხის ბალანსის რეგულაცია

ლიმფური სისტემა ქსოვილებიდან ზედმეტ სითხეს აბრუნებს სისხლში. ამ ფუნქციის დარღვევისას ვითარდება შეშუპება.

🔹 2. იმუნური დაცვა

ლიმფური კვანძები წარმოქმნიან და ააქტიურებენ იმუნური სისტემის უჯრედებს – ლიმფოციტებს, რომლებიც ებრძვიან ინფექციებს.

🔹 3. ცხიმების ტრანსპორტი

ნაწლავებიდან ცხიმების დიდი ნაწილი შეიწოვება ლიმფურ სისტემაში და მხოლოდ შემდეგ ხვდება სისხლის მიმოქცევაში.

➤ ლიმფური შეშუპება

ლიმფური შეშუპება ვითარდება მაშინ, როდესაც ლიმფის გადინება შეფერხებულია და სითხე გროვდება ქსოვილებში.

🔹 ძირითადი მიზეზები:

• უმოძრაო ცხოვრების წესი
• ჭარბი წონა
• ლიმფური ძარღვების ან კვანძების დაზიანება
• ხანგრძლივი ვენური უკმარისობა

ლიმფური შეშუპება ხშირად ვლინდება ქვედა კიდურებში და შეიძლება განსხვავდებოდეს ცხიმოვანი სიმსუქნისგან.

➤ როგორ შევამციროთ ლიმფური შეშუპების რისკი

• რეგულარული ფიზიკური აქტივობა
• ღრმა სუნთქვის ვარჯიშები
• საკმარისი წყლის მიღება
• ჯანსაღი კვება
• მასაჟი (ლიმფური დრენაჟი სპეციალისტის მიერ)

ლიმფური სისტემა ეფექტურად მუშაობს მაშინ, როდესაც ორგანიზმი მოძრაობაშია.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია