როგორ გავიგოთ, ვართ თუ არა მსუქანი და როდის უნდა დავიწყოთ გახდომა?

ბევრი ადამიანი ვერ განსაზღვრავს ობიექტურად, სჭირდება თუ არა წონის დაკლება. ზოგჯერ ნორმალური წონის ადამიანები ზედმეტად იწყებენ დიეტას, ხოლო სხვები მხოლოდ მაშინ ფიქრობენ გახდომაზე, როცა უკვე ჩნდება მაღალი წნევა, შაქრიანი დიაბეტი ან გულ-სისხლძარღვთა პრობლემები.

მოდით ვნახოთ, რა კრიტერიუმებით ფასდება ჭარბი წონა თანამედროვე მედიცინაში.

➤ 1. სხეულის მასის ინდექსი (სმი / BMI)

სხეულის მასის ინდექსი არის ყველაზე გავრცელებული სკრინინგ-მაჩვენებელი, რომელსაც იყენებს World Health Organization (WHO).

ფორმულა:

სმი = მასა (კგ) / სიმაღლე² (მეტრებში)

მაგალითად:
90 კგ ადამიანი, 1.75 მ სიმაღლით
90 / (1.75 × 1.75) = 29.4

🔹 სმი კლასიფიკაცია

• < 16 — წონის დეფიციტი
• 16–18.4 — არასაკმარისი წონა
• 18.5–24.9 — ნორმა
• 25–29.9 — ჭარბი წონა
• 30–34.9 — I ხარისხის სიმსუქნე
• 35–39.9 — II ხარისხის სიმსუქნე
• ≥40 — III ხარისხის სიმსუქნე

👉 თუ სმი ≥25, საჭიროა მდგომარეობის დამატებითი შეფასება.

🔹 სმი-ის შეზღუდვები

• არ განასხვავებს ცხიმსა და კუნთს
• სპორტსმენებში შეიძლება აჩვენოს „ჭარბი წონა“ კუნთოვანი მასის გამო
• არ ასახავს ცხიმის განაწილებას

ამიტომ სმი მარტო საკმარისი არ არის.

➤ 2. წელის გარშემოწერილობა — მუცლის ცხიმი

ყველაზე საშიშია ვისცერული (შინაგანი) ცხიმი, რომელიც გროვდება მუცლის ღრუში და შინაგანი ორგანოების გარშემო.

მუცლის სიმსუქნე ზრდის:

• ტიპი 2 დიაბეტის რისკს
• არტერიული ჰიპერტენზიის რისკს
• ინფარქტისა და ინსულტის ალბათობას

🔹 რისკის ზღვარი

• მამაკაცები — ≥94 სმ
• ქალები — ≥80 სმ

თუ მაჩვენებელი აღემატება ამ ზღვარს, რეკომენდირებულია წონის კორექცია, თუნდაც სმი ნორმის ფარგლებში იყოს.

➤ 3. სხეულის ცხიმის პროცენტი (%)

ჭარბი წონა ნიშნავს არა უბრალოდ მაღალ კილოგრამებს, არამედ ცხიმოვანი ქსოვილის ჭარბ რაოდენობას.

სხეულის ცხიმის შეფასება შესაძლებელია:

• ბიოიმპედანსური სასწორით (მიახლოებითი სიზუსტე)
• კანის ნაოჭების გაზომვით  
• DEXA სკანირებით (მაღალი სიზუსტე)

🔹 რეკომენდირებული ზღვარი

მამაკაცები:

• 10–20% — ოპტიმალური
• 20–25% — ზედა ზღვარი
• 25% — ჭარბი ცხიმი

ქალები:

• 18–28% — ოპტიმალური
• 30–35% — ზედა ზღვარი
• 35% — ჭარბი ცხიმი

➤ როდის უნდა დავიწყოთ გახდომა?

წონის კორექცია რეკომენდირებულია თუ:

✔ სმი ≥25
✔ წელის გარშემოწერილობა ნორმაზე მაღალია
✔ სხეულის ცხიმის პროცენტი აღემატება ჯანსაღ ზღვარს
✔ გაქვთ მაღალი წნევა, ინსულინრეზისტენტობა ან ლიპიდური დარღვევები

✅ მნიშვნელოვანი დასკვნა

ყველა დიდი წონა არ ნიშნავს სიმსუქნეს — და ყველა „ნორმალური“ სმი არ ნიშნავს ჯანმრთელ სხეულს.

ჯანმრთელობის მთავარი კრიტერიუმებია:

• ცხიმის რაოდენობა
• მისი ლოკალიზაცია
• მეტაბოლური მაჩვენებლები
• ფიზიკური აქტივობა

თუ თქვენი სხეულის ცხიმი უახლოვდება:

• 25% მამაკაცებში
• 35% ქალებში

ეს უკვე სიგნალია, რომ დროა კვების, მოძრაობისა და ცხოვრების წესის კორექცია.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია