როგორ მივიღოთ BCAA და პროტეინი ვარჯიშამდე

ვარჯიშის ეფექტურობისა და კუნთოვანი მასის შენარჩუნებისთვის მნიშვნელოვანია სწორად შევარჩიოთ სპორტული დანამატების მიღების დრო. განსაკუთრებით ხშირად ჩნდება კითხვა — როდის ჯობია პროტეინისა და BCAA-ს მიღება ვარჯიშამდე?

➤ რა განსხვავებაა BCAA-სა და პროტეინს შორის

ადამიანის კუნთოვანი ქსოვილი შედგება ცილებისგან, რომლებიც თავის მხრივ აგებულია 20 ამინომჟავასგან. აქედან 9 შეუცვლელია, ანუ ორგანიზმი მათ თავად ვერ წარმოქმნის და საკვებიდან უნდა მივიღოთ.

🔹 შრატის პროტეინი შეიცავს ყველა შეუცვლელ და ცვლად ამინომჟავას, რაც მას სრულფასოვან ცილოვან წყაროდ აქცევს.

🔹 BCAA კი წარმოადგენს მხოლოდ 3 შეუცვლელ ამინომჟავას:

• ლეიცინი
• იზოლეიცინი
• ვალინი

კუნთის ცილებში არსებული შეუცვლელი ამინომჟავების მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ BCAA-ზე მოდის, რაც მათ კუნთის მეტაბოლიზმში განსაკუთრებულ როლს ანიჭებს.

➤ როგორ ხდება პროტეინის მონელება და ათვისება

ცილები ორგანიზმში პირდაპირ ვერ შეიწოვება. მიღების შემდეგ ისინი საჭმლის მომნელებელ სისტემაში ფერმენტების დახმარებით იშლება ამინომჟავებად, რის შემდეგაც ხდება მათი შეწოვა სისხლში და ტრანსპორტირება ქსოვილებში.

ეს პროცესი გარკვეულ დროს მოითხოვს და დამოკიდებულია:

• საკვების ტიპზე
• მონელების სისწრაფეზე
• ფიზიკურ აქტივობაზე

➤ ვეგეტატიური ნერვული სისტემა და ვარჯიში

ვეგეტატიური ნერვული სისტემა შედგება:

• სიმპათიკური ნაწილისგან – აქტიურობა, სტრესი, ვარჯიში
• პარასიმპათიკური ნაწილისგან – დასვენება, მონელება, აღდგენა

ვარჯიშის დროს აქტიურდება სიმპათიკური სისტემა, რაც ნაწილობრივ ამცირებს საჭმლის მონელების ინტენსივობას. ამიტომ, თუ პროტეინს მივიღებთ უშუალოდ ვარჯიშის დაწყებამდე, მისი მონელება და ამინომჟავების მიწოდება კუნთებისთვის შეიძლება დაგვიანდეს.

🔹 რეკომენდაცია:
პროტეინი უმჯობესია მივიღოთ ვარჯიშამდე 30–40 წუთით ადრე ან ვარჯიშის შემდეგ.

➤ რატომ არის BCAA ეფექტური ვარჯიშის დროს

BCAA წარმოადგენს თავისუფალ ამინომჟავებს, რომლებიც:

• არ საჭიროებს მონელებას
• სწრაფად შეიწოვება სისხლში
• მეტაბოლიზდება უშუალოდ კუნთოვან ქსოვილში

🔹 ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვის დროს BCAA:

• ამცირებს კუნთის ცილების დაშლის რისკს
• ხელს უწყობს კატაბოლიზმის შემცირებას
• უზრუნველყოფს ლეიცინით ცილის სინთეზის სტიმულაციას

➤ როგორ მივიღოთ პროტეინი და BCAA

🔹 პროტეინი:

• ✔️ ვარჯიშამდე 30–40 წუთით ადრე
• ✔️ ან ვარჯიშის შემდეგ

🔹 BCAA:

• ✔️ ვარჯიშამდე
• ✔️ ვარჯიშის დროს
• ✔️ ვარჯიშის შემდეგ

✅ დასკვნა

პროტეინი და BCAA ერთმანეთს არ ცვლის, არამედ ავსებს.
პროტეინი აუცილებელია სრული ამინომჟავური პროფილისთვის, ხოლო BCAA ეფექტურია მაშინ, როცა საჭიროა სწრაფი მიწოდება და კუნთების დაცვა დატვირთვის დროს.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია