როგორ შევამციროთ ინსულინის დონე სისხლში

ინსულინი არის პანკრეასის მიერ გამომუშავებული ჰორმონი, რომელიც არეგულირებს სისხლში გლუკოზის დონეს და მონაწილეობს ენერგიის შენახვის პროცესებში. მისი ქრონიკულად მომატებული დონე ხშირად დაკავშირებულია ინსულინრეზისტენტობასთან, რაც ზრდის სიმსუქნის, ტიპი 2 დიაბეტის და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს.
➡️ მნიშვნელოვანია გავიგოთ: პრობლემა არა თავად ინსულინია, არამედ მისი გრძელვადიანი მომატება და უჯრედების დაქვეითებული მგრძნობელობა მის მიმართ.
➤ ინსულინი და ცხიმის დაგროვება
ინსულინი:
- ხელს უწყობს გლუკოზის შეყვანას უჯრედებში
- აფერხებს ცხიმის დაშლას (ლიპოლიზს), როცა მისი დონე მაღალია
- ჭარბი კალორიების პირობებში ხელს უწყობს ცხიმის დაგროვებას
განსაკუთრებით მუცლის ღრუში არსებული ცხიმი (ვისცერალური ცხიმი) ხშირად ასოცირდება ინსულინრეზისტენტობასთან, თუმცა ეს არ არის დიაგნოზი, არამედ რისკფაქტორია.
➤ რა ზრდის ინსულინის დონეს ყველაზე მეტად?
1. სწრაფი ნახშირწყლები
- შაქარი
- ტკბილეული
- თეთრი პური, ცომეული
- ტკბილი სასმელები
👉 ისინი იწვევენ გლუკოზის სწრაფ მატებას და ძლიერ ინსულინურ პასუხს.
2. კალორიების ქრონიკული სიჭარბე
ინსულინის პრობლემა ხშირად იწყება არა კონკრეტული მაკრონუტრიენტით, არამედ ჭარბი ენერგიის მიღებით.
3. ხშირი წახემსება
საკვების მუდმივი მიღება არ აძლევს ინსულინის დონეს დასვენების საშუალებას.
4. ქრონიკული სტრესი
კორტიზოლი ზრდის გლუკოზის გამოყოფას სისხლში, რაც ირიბად ზრდის ინსულინის სეკრეციას.
➤ რა ამცირებს ინსულინის დონეს?
1. ნახშირწყლების ხარისხის გაუმჯობესება
- სწრაფი ნახშირწყლების შემცირება
- რთული ნახშირწყლები ზომიერად (ბოსტნეული, ბურღულეული)
2. საკვების ბალანსი
- ცილა → ინარჩუნებს კუნთოვან მასას
- ცხიმი → ანელებს მონელებას
- ნახშირწყლები → რაოდენობით კონტროლირებადი
❗ ცილა იწვევს ზომიერ ინსულინურ პასუხს და აუცილებელია მეტაბოლიზმისთვის.
3. კვების სიხშირე
3–4 კვება დღეში უმეტესობისთვის ოპტიმალურია.
4. პერიოდული შიმშილობა
პერიოდული შიმშილობა შეიძლება:
- ამცირებდეს ინსულინის საშუალო დონეს
- აუმჯობესებდეს ინსულინმგრძნობელობას
მაგრამ ❗ არ არის აუცილებელი ყველასთვის.
5. ფიზიკური აქტივობა
ვარჯიში ზრდის გლუკოზის შეწოვას კუნთებში ინსულინის გარეშეც, რაც ამცირებს ჰორმონულ დატვირთვას.
➤ ინსულინრეზისტენტობის შესაძლო ნიშნები
- მუცლის არეში ცხიმის დაგროვება
- დაღლილობა ჭამის შემდეგ
- ტკბილის სურვილი
- კონცენტრაციის დაქვეითება
- ძილიანობა
- შიმშილის სწრაფი დაბრუნება
❗ დიაგნოზი ისმება მხოლოდ ლაბორატორიული კვლევებით.
✅ დასკვნა
ინსულინის კონტროლი არ ნიშნავს:
❌ შაქრის სრულ ამოღებას
❌ ცილის შიშს
❌ უკიდურეს დიეტებს
✅ ნიშნავს:
- ენერგეტიკული ბალანსის მართვას
- საკვების ხარისხის გაუმჯობესებას
- სტრესისა და ფიზიკური უმოქმედობის შემცირებას
ინსულინი არ არის მტერი — პრობლემა იწყება მაშინ, როცა ორგანიზმი მასზე აღარ რეაგირებს სწორად.
📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge
🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.
✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია

