ლ-კარნიტინი გახდომისთვის

ლ-კარნიტინი სინთეზდება ღვიძლსა და თირკმელებში. მის წარმოსაქმნელად აუცილებელია ამინომჟავები ლიზინი და მეთიონინი, ასევე ვიტამინები (C, B6, B12, B3 და B9).

➤ ლ-კარნიტინის როლი ორგანიზმში

უჯრედში მიტოქონდრიები წარმოადგენენ ენერგიის „სადგურებს“. ცხიმოვანი მჟავები მიტოქონდრიებში იჟანგება და წარმოქმნის ATP-ს (ადენოზინტრიფოსფატი) — უჯრედის ძირითად ენერგეტიკულ წყაროს.

👉ლ-კარნიტინის ფუნქციაა გრძელი ჯაჭვის ცხიმოვანი მჟავების (C14–C20) მიტოქონდრიაში ტრანსპორტირება. მის გარეშე ამ ტიპის ცხიმოვანი მჟავები (რომლებიც ორგანიზმში მთავარი ენერგეტიკული ცხიმებია) ვერ შედის მიტოქონდრიაში და ვერ გამოიყენება ენერგიის მისაღებად. მოკლე და საშუალო ჯაჭვის ცხიმოვან მჟავებს შეუძლიათ მიტოქონდრიაში შესვლა ლ-კარნიტინის გარეშე.

➤ ლ-კარნიტინი და ცხიმის წვა

ლ-კარნიტინი აუმჯობესებს ცხიმოვანი მჟავების გამოყენებას ენერგიისთვის მხოლოდ:

• ენერგო დეფიციტის პირობებში
• რეგულარული ფიზიკური აქტივობისას, განსაკუთრებით გამძლეობით ვარჯიშებზე (კარდიო, ინტერვალური ვარჯიში)

👉 ლ-კარნიტინი თვითონ არ წვავს ცხიმს, ის მხოლოდ ხელს უწყობს მეტაბოლურ პროცესებს. მისი მიღება დანამატის სახით კვებისა და ვარჯიშის გარეშე, წონის კლებას არ იწვევს.

➤ სიმსუქნე და ლ-კარნიტინის დეფიციტი

ლ-კარნიტინის დეფიციტი იშვიათია და ძირითადად გვხვდება:

• გენეტიკური დარღვევებისას
• მძიმე დაავადებების ფონზე
• გარკვეული მედიკამენტების ხანგრძლივი გამოყენებისას

ჯანმრთელ ადამიანში ლ-კარნიტინის დეფიციტი სიმსუქნის პირდაპირ მიზეზად არ ითვლება.

➤ გულის ჯანმრთელობა და ქოლესტერინი

ქოლესტერინის მკვეთრი შემცირება, ან გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების პრევენცია ლ-კარნიტინის პირდაპირი ეფექტი არ არის. იგი არ ცვლის ჯანსაღ კვებასა და ცხოვრების წესს.

➤ სპორტი და ფიზიკური გამძლეობა

კვლევების მიხედვით, ლ-კარნიტინმა შესაძლოა:

• შეამციროს დაღლილობა
• გააუმჯობესოს აღდგენა
• გაზარდოს გამძლეობა

თუმცა კუნთის მასის ზრდა ლ-კარნიტინის პირდაპირი მოქმედებით არ დასტურება.

➤ ლ-კარნიტინის წყაროები

ლ-კარნიტინი ბუნებრივად გვხვდება:

• წითელ ხორცში
• თევზში
• რძესა და რძის პროდუქტებში

თერმული დამუშავებისას ლ-კარნიტინის გარკვეული ნაწილი იკარგება, თუმცა სრულად არ ნადგურდება. მრავალფეროვანი კვების პირობებში მისი მიღება საკვებიდან შესაძლებელია.

➤ დანამატის სახით მიღება

ლ-კარნიტინის მიღება დანამატის სახით მიზანშეწონილია:

• ინტენსიური ვარჯიშის დროს
• კალორიული დეფიციტის პირობებში

ვარჯიშის გარეშე მისი მიღება საზიანო არ არის, თუმცა პრაქტიკული სარგებელიც მინიმალურია.

❗ მნიშვნელოვანი მითის გაქარწყლება: ლ-კარნიტინის ხანგრძლივი მიღება არ თრგუნავს ორგანიზმის საკუთარი ლ-კარნიტინის სინთეზს და არ იწვევს ნივთიერებათა ცვლის დარღვევას. ასეთი ეფექტი მეცნიერულად დადასტურებული არ არის.

➤ ლ-კარნიტინის მიღების წესები

🔹 ხანგრძლივობა: ოპტიმალური ხანგრძლივობა 4–8 კვირა, შეიძლება გაგრძელდეს თვეების განმავლობაშიც.შესვენება მხოლოდ სურვილის ან ეფექტის შეფასების და არა აუცილებლობის მიხედვით.

🔹 დღიური დოზა: 1000 – 3000 მგ (1–3 გრამი) დამწყებთათვის: 500–1000 მგ. აქტიური ვარჯიშისას: 1500 – 2000 მგ. მაქსიმუმი: 3000 მგ (გადამეტება ეფექტს არ ზრდის)

🔹 როგორ მივიღოთ: ვარჯიშამდე 30–60 წუთით ადრე
(სასურველია ცარიელ კუჭზე ან მცირე ნახშირწყლთან ერთად), არასავარჯიშო დღეებში უზმოზე.

✅ დასკვნა

ლ-კარნიტინი არის დამხმარე საშუალება და არა „სასწაულებრივი პრეპარატი“. გახდომის ეფექტი მიიღწევა მხოლოდ სწორი კვების, რეგულარული ვარჯიშისა და ცხოვრების ჯანსაღი წესის პირობებში. ლ-კარნიტინი ამ პროცესს შეიძლება დაეხმაროს, მაგრამ ვერ ჩაანაცვლებს ძირითად ფაქტორებს.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია