როგორ შევამციროთ ინსულინის დონე სისხლში

ინსულინი არის ანაბოლური ჰორმონი, რომელსაც გამოიმუშავებს კუჭქვეშა ჯირკვალი. მისი მთავარი ფუნქციაა სისხლიდან გლუკოზის შეყვანა უჯრედებში ენერგიის მისაღებად.
პრობლემა ჩნდება მაშინ, როდესაც უჯრედების რეცეპტორები კარგავენ მგრძნობელობას ინსულინის მიმართ — ამ მდგომარეობას ინსულინრეზისტენტობა ეწოდება.

⚠️ სიმსუქნის მთავარი მიზეზი არაა თვითონ ინსულინი, არამედ მისი ქრონიკულად მაღალი დონე ინსულინრეზისტენტობის ფონზე.

➤  რატომ იმატებს წონა მაღალი ინსულინის დროს?

ინსულინი:

• აჩერებს ცხიმის დაშლას (ლიპოლიზს)
• ხელს უწყობს ცხიმის დაგროვებას, განსაკუთრებით მუცლის არეში
• ბლოკავს ცხიმისმწველი ჰორმონების მოქმედებას

👉 ამიტომ მუცლის მიდამოში ცხიმის ჭარბი დაგროვება ხშირად მიუთითებს ინსულინრეზისტენტობაზე, თუმცა ეს არ არის დიაგნოზი, არამედ მხოლოდ სიგნალი.

➤  რა ზრდის ინსულინის დონეს რეალურად?

1️⃣    სწრაფი და რაფინირებული ნახშირწყლები

შაქარი, თეთრი პური, ცომეული, ტკბილი სასმელები, ალკოჰოლი – იწვევს ინსულინის მკვეთრ ზრდას.

✔️ გამოსავალი:

• რთული ნახშირწყლები (ბურღულეული, ბოსტნეული)
• ზომიერი რაოდენობა

2️⃣    ცილების და ნახშირწყლების კომბინაცია

ცილა + სწრაფი ნახშირწყალი მართლაც ზრდის ინსულინის პასუხს, მაგრამ ეს ავტომატურად ცუდი არ არის, განსაკუთრებით ვარჯიშის შემდეგ.

❗ შეცდომაა მტკიცება, თითქოს ცილა ცხიმთან ერთად საერთოდ არ იწვევს ინსულინის გამოყოფას — ინსულინი მაინც გამოიყოფა, უბრალოდ ნელა და სტაბილურად.

3️⃣    ცილების გადაჭარბებული რაოდენობა

ზედმეტმა ცილამ შეიძლება გაზარდოს ინსულინის სეკრეცია გლუკონეოგენეზის გზით.

✔️ ოპტიმალური რაოდენობა:

• საშუალოდ 1.6–2.2 გ ცილა 1 კგ წონაზე

4️⃣    ხშირი ჭამა და მუდმივი წახემსება

ყოველი კვება იწვევს ინსულინის გამოყოფას.

✔️ რეკომენდაცია:

• 3–4 სრულფასოვანი კვება
• წახემსებების მინიმიზაცია

5️⃣    ქრონიკული სტრესი

სტრესი ზრდის კორტიზოლს, რომელიც ამაღლებს სისხლში გლუკოზას და ირიბად — ინსულინს.

👉 მუცლის ცხიმის დაგროვებაში ხშირად კორტიზოლი + ინსულინი ერთად მონაწილეობენ.

6️⃣    ნატრიუმის გლუტამატი (MSG)

მტკიცება, თითქოს MSG ინსულინს „200%-ით“ ზრდის — მეცნიერულად დადასტურებული არ არის.
პრობლემა უფრო ისაა, რომ ასეთი საკვები:

• ზრდის ჭარბი ჭამის რისკს
• არღვევს გაძღომის სიგნალებს

➤  ინსულინრეზისტენტობის შესაძლო სიმპტომები

⚠️ ეს სიმპტომები არ არის დიაგნოზი, არამედ სიგნალები:

• მუცლის არეში ცხიმის დაგროვება
• წონის „გაჩერება“
• ტკბილის ძლიერი სურვილი
• ძილიანობა ჭამის შემდეგ
• დაბინდული კონცენტრაცია შიმშილისას
• ხშირი შარდვა ღამით
• შებერილობა

დიაგნოზი ისმება მხოლოდ ლაბორატორიული კვლევებით.

➤  რა დაავადებებთან არის დაკავშირებული მაღალი ინსულინი?

• ტიპი 2 დიაბეტი
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები
• არტერიული ჰიპერტენზია
• ღვიძლის ცხიმოვანი დაავადება
• მეტაბოლური სინდრომი

❗ ინსულინი არ გარდაქმნის შაქარს პირდაპირ ქოლესტერინად, მაგრამ ხელს უწყობს ლიპოგენეზს ღვიძლში.

➤  როგორ დავწიოთ ინსულინის დონე კვებით?

✔️ რეალურად ეფექტური გზები:

1. ნატურალური, მინიმალურად დამუშავებული საკვები
2. სწრაფი ნახშირწყლების შემცირება
3. დაბალი და საშუალო გლიკემიური დატვირთვა
4. 3–4-ჯერადი კვება
5. ❗  პერიოდული შიმშილობა — არც ჯადოსნური, არც აუცილებელი
6. ❗  კეტოდიეტა — ეფექტურია ზოგისთვის, მაგრამ არა ყველასთვის

✅ დასკვნა

ინსულინის კონტროლი არ ნიშნავს მის „მტრობას“.
მიზანია:

• ინსულინრეზისტენტობის შემცირება
• ჰორმონალური ბალანსის აღდგენა
• კვების და ცხოვრების წესის გონივრული მართვა

👉 მხოლოდ კალორიებზე ფოკუსირება საკმარისი არ არის, ჰორმონების იგნორირებაც შეცდომაა.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია