როგორ დავწიოთ ქოლესტერინი სისხლში

ქოლესტერინი არის ცხიმისმაგვარი ნივთიერება, რომელიც აუცილებელია ჰორმონების, უჯრედის მემბრანების და ნაღვლის მჟავების წარმოქმნისთვის.

პრობლემა ჩნდება მაშინ, როცა იზრდება დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების (LDL) დონე — ეს არის ე.წ. „ცუდი ქოლესტერინი“, რომელიც მონაწილეობს ათეროსკლეროზის განვითარებაში.

➤რას აჩვენებს ანალიზი?

ლიპიდური პროფილი მოიცავს:

• საერთო ქოლესტერინს
• LDL (დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინები)
• HDL (მაღალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინები)
• ტრიგლიცერიდებს

მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ საერთო ქოლესტერინი, არამედ LDL-ის დონე და HDL/LDL თანაფარდობა.

➤ როგორ დავწიოთ LDL ქოლესტერინი

1️⃣ კვება

მტკიცებულებებზე დაფუძნებული რეკომენდაციები:

✔ შეამცირეთ ტრანსცხიმები (ფასტფუდი, მარგარინი, ინდუსტრიული ცომეული)
✔ შეზღუდეთ ნაჯერი ცხიმები (ძალიან ცხიმიანი ხორცი, გადამუშავებული ხორცპროდუქტები)
✔ გაზარდეთ ბოჭკოები (შვრია, პარკოსნები, ვაშლი)
✔ მიიღეთ ომეგა-3 (ცხიმიანი ზღვის თევზი, ნიგოზი)
✔ გამოიყენეთ ზეითუნის ზეთი

ბოჭკოები ამცირებს ქოლესტერინის შეწოვას ნაწლავში.

2️⃣ ფიზიკური აქტივობა

რეგულარული ვარჯიში:

• ამცირებს LDL-ს
• ზრდის HDL-ს
• ამცირებს ტრიგლიცერიდებს
• ამცირებს ინსულინრეზისტენტობას

რეკომენდაცია: კვირაში მინიმუმ 150 წუთი ზომიერი აერობული აქტივობა + 2-3 დღე ძალისმიერი ვარჯიში.

3️⃣ წონის კონტროლი

მუცლის ტიპის სიმსუქნე ზრდის LDL-ს და ამცირებს HDL-ს.
5–10% სხეულის მასის შემცირებაც კი მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ლიპიდურ პროფილს.

4️⃣ მოწევის შეწყვეტა

სიგარეტი ამცირებს HDL-ს და აჩქარებს ათეროსკლეროზს.
მოწევის შეწყვეტის შემდეგ HDL იზრდება.

5️⃣ ალკოჰოლი და ყავა

ყავის ზომიერი მიღება (1–2 ფინჯანი) უმეტეს შემთხვევაში უსაფრთხოა. გაფილტრული ყავა ნაკლებად მოქმედებს LDL-ზე, ვიდრე გაუფილტრავი.

6️⃣ მედიკამენტები

თუ ცხოვრების წესის შეცვლა საკმარისი არ არის, ექიმი ნიშნავს სტატინებს ან სხვა ლიპიდშემამცირებელ პრეპარატებს.

HDL — „კარგი ქოლესტერინი“

HDL მონაწილეობს ქოლესტერინის „უკუგატანაში“ ღვიძლში.

მისი გაზრდა შესაძლებელია:

• რეგულარული ვარჯიშით
• წონის დაკლებით
• მოწევის შეწყვეტით
• ჯანსაღი ცხიმების მიღებით

➤ გავრცელებული მითები

❌ წყალი არ აქვეითებს ქოლესტერინს
❌ აქტივირებული ნახშირი არ გამოიყენება LDL-ის დასაწევად
❌ წურბელებით მკურნალობას არ აქვს მტკიცებულებითი საფუძველი
❌ „LDL არ არის საშიში“ — არასწორია

LDL აუცილებელია ორგანიზმისთვის, მაგრამ მისი ქრონიკულად მაღალი დონე არის ათეროსკლეროზის მთავარი მიზეზი.

➤ ახალი მონაცემები

ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ 60 წელს გადაცილებულ პირებში LDL-ის და სიკვდილიანობის კავშირი უფრო მაღალია, ვიდრე ახალგაზრდებში.

თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ მაღალი LDL უსაფრთხოა.
დღევანდელი კარდიოლოგიური გაიდლაინები კვლავ რეკომენდაციას აძლევს LDL-ის კონტროლს.

✅ დასკვნა

ქოლესტერინის კონტროლი არ ნიშნავს ცხიმის სრულად გამორიცხვას.

ეს ნიშნავს:
✔ სწორი კვების სტრუქტურას
✔ რეგულარულ ვარჯიშს
✔ სხეულის ცხიმის კონტროლს
✔ საჭიროების შემთხვევაში მედიკამენტურ ჩარევას

ქოლესტერინის მართვა არის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების პრევენციის ერთ-ერთი მთავარი გზა.

📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge

🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.

✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია