იმისთვის, რომ ორგანიზმმა ცილები, ცხიმები და ნახშირწყლები აითვისოს, საჭიროა მათი დაშლა უმცირეს ნაწილებად — მონომერებად. ამ პროცესს უზრუნველყოფენ ფერმენტები. ფერმენტები, ანუ ენზიმები, უმეტესად ცილოვანი ბუნების ბიოლოგიური კატალიზატორებია. ისინი აჩქარებენ ქიმიურ რეაქციებს, რომლებიც ნორმალურ პირობებში ძალიან ნელა მიმდინარეობდა. ფერმენტების გარეშე სიცოცხლისათვის
ცილები უჯრედის მშრალი მასის დაახლოებით 50–80%-ს შეადგენენ და წარმოადგენს სიცოცხლისთვის აუცილებელ ბიომოლეკულებს. ისინი შედგება ნახშირბადის, წყალბადის, ჟანგბადის და აზოტისგან, ხოლო ბევრ ცილაში დამატებით გვხვდება გოგირდი, ზოგიერთში კი — ფოსფორი. ცილები ქმნიან უჯრედის შიდა კარკასს, მონაწილეობენ უჯრედის მემბრანის აგებულებაში და ქმნიან
ცხიმის შემცირება ორგანიზმში „დაწვით“ არ იწყება. იმისათვის, რომ კანქვეშა ცხიმი გამოყენებული იქნას ენერგიის წყაროდ, პირველ რიგში საჭიროა ლიპოლიზის პროცესის გააქტიურება ცხიმის უჯრედებში (ადიპოციტებში). ➤ რა არის ლიპოლიზი? ცხიმი ორგანიზმში ინახება ტრიგლიცერიდების სახით. თითოეული ტრიგლიცერიდი შედგება: ლიპოლიზი არის ბიოქიმიური პროცესი, რომლის
ლიპიდები წარმოადგენს ბიოლოგიურად მნიშვნელოვან ორგანულ ნაერთთა ფართო ჯგუფს, რომლებიც გვხვდება ყველა ცოცხალი ორგანიზმის უჯრედში. ისინი ასრულებენ ენერგეტიკულ, სტრუქტურულ, დამცავ და რეგულატორულ ფუნქციებს. ლიპიდები ქმნიან ენერგიის მნიშვნელოვან რეზერვს, მონაწილეობენ უჯრედის მემბრანების აგებულებაში, უზრუნველყოფენ თერმოიზოლაციას და იცავენ ორგანიზმს მექანიკური დაზიანებებისგან. ლიპიდები არ
ადამიანი იბადება უკვე ცხიმოვანი ქსოვილის გარკვეული მარაგით. ცხიმოვანი ქსოვილი ასრულებს მრავალ მნიშვნელოვან ფუნქციას: იცავს ორგანიზმს სიცივისგან, იცავს შინაგან ორგანოებს მექანიკური ზემოქმედებისგან და წარმოადგენს ენერგიის მთავარ რეზერვს. ადამიანის ორგანიზმში საშუალოდ დაახლოებით 25–30 მილიარდი ცხიმოვანი უჯრედი — ადეპოციტი არის.ადეპოციტი პასუხისმგებელია ცხიმის სინთეზზე,
ქოლესტერინი არის სტეროლური ლიპიდი, რომელიც აუცილებელია ადამიანის ორგანიზმის სიცოცხლისთვის. ის არ არის „მტერი“ — პრობლემები იწყება მაშინ, როცა ირღვევა მისი ბალანსი და მეტაბოლიზმი. ორგანიზმში არსებული ქოლესტერინის დაახლოებით 70–80% სინთეზდება შინაგანად (ძირითადად ღვიძლში), ხოლო 20–30% მოდის საკვებიდან. ქოლესტერინს შეიცავს მხოლოდ ცხოველური
გახდომის მთავარი და შეუცვლელი პირობაა კალორიების დეფიციტი. სხეულის ცხიმის შემცირება შეუძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ მიღებული ენერგია აღემატება დახარჯულს. მეტაბოლიზმის გაუმჯობესებაში ყველაზე ეფექტური და უსაფრთხო ფაქტორებია ფიზიკური აქტივობა, ძალოვანი და აერობული ვარჯიში და დაბალანსებული კვება. ცხიმისმწველები შეიძლება გამოყენებულ იქნეს როგორც დამხმარე
კარდიო ვარჯიში ეფექტური ინსტრუმენტია ცხიმის წვისთვის, თუმცა არასწორი მიდგომის შემთხვევაში შესაძლოა გამოიწვიოს კუნთოვანი მასის შემცირებაც. იმისათვის, რომ მივიღოთ მაქსიმალური სარგებელი და მინიმუმამდე დავიყვანოთ კუნთების დაშლა, აუცილებელია გავიგოთ, როგორ იღებს ორგანიზმი ენერგიას ფიზიკური დატვირთვის დროს. ➤ ენერგიის წყაროები კარდიო დატვირთვის დროს
ძალის პიკზე გასვლა არის წინასაშეჯიბრო პერიოდი, რომლის მიზანია სპორტსმენის მაქსიმალური ძალისმიერი პოტენციალის რეალიზება კონკრეტულ თარიღზე — შეჯიბრზე. ამ ეტაპზე ვარჯიში აღარ არის მიმართული კუნთის ზრდაზე, არამედ ძალის, ტექნიკისა და ნერვული სისტემის ოპტიმალურ მუშაობაზე. ➤ ძალის პიკზე გასვლის პერიოდის ძირითადი პრინციპები
ძალისმიერი პერიოდის მთავარი მიზანია მაქსიმალური და სუბმაქსიმალური ძალის განვითარების სტიმულირება. როგორც წესი, ეს ეტაპი მოდის საწყისი ადაპტაციური და გამძლეობითი პერიოდის შემდეგ, როდესაც სპორტსმენს უკვე ჩამოყალიბებული აქვს მოძრაობის ტექნიკის საფუძვლები და შეუძლია შედარებით მაღალი დატვირთვების ატანა. ➤ ძალისმიერი პერიოდის ძირითადი მახასიათებლები









