ინსულინი ბოდიბილდინგში.
➤ რა არის ინსულინი?
ინსულინი არის ჰორმონი, რომელსაც გამოყოფს პანკრეასი (კუჭქვეშა ჯირკვალი). იგი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ანაბოლური ჰორმონია, რომელიც მონაწილეობს:
- გლუკოზის უჯრედებში შეყვანაში
- გლიკოგენის სინთეზში
- ცილის სინთეზში
- ცხიმოვანი ქსოვილის ფორმირებაში
ინსულინი პირდაპირ არ „ზრდის კუნთს“, მაგრამ ქმნის ანაბოლურ გარემოს, რომლის გარეშე კუნთის ზრდა შეუძლებელია.
მისი ძირითადი სამედიცინო დანიშნულებაა დიაბეტის მკურნალობა, სადაც მთავარი ფუნქციაა სისხლში გლუკოზის დონის რეგულაცია.
➤ ინსულინი და კვება
ჩვენი საკვები შედგება:
- ცილებისგან
- ცხიმებისგან
- ნახშირწყლებისგან
ნახშირწყლებს გააჩნიათ გლიკემიური ინდექსი (GI) — რაც უფრო მაღალია GI, მით სწრაფად და ძლიერად იზრდება სისხლში გლუკოზის დონე.
სისხლში გლუკოზის მომატებაზე ორგანიზმი პასუხობს ინსულინის გამოყოფით, რათა:
- გლუკოზა შევიდეს უჯრედებში
- არ განვითარდეს ჰიპერგლიკემია
⚠️ მნიშვნელოვანია: ინსულინის დეფიციტი იწვევს ჰიპერგლიკემიას, რაც აზიანებს სისხლძარღვებს, მაგრამ სისხლის შედედებას უშუალოდ არ იწვევს.
➤ ინსულინი და ცხიმის დაგროვება
როდესაც გლიკოგენის მარაგები (კუნთში და ღვიძლში) სავსეა, ზედმეტი გლუკოზა:
- გარდაიქმნება ცხიმად
- ინახება ცხიმოვან ქსოვილში
ამიტომ ხშირი ტკბილეულის მიღება ენერგიის ჭარბი რაოდენობის ფონზე ხელს უწყობს ჭარბწონიანობას.
აქ გადამწყვეტი ფაქტორია კალორიების ბალანსი და არა მხოლოდ ინსულინი.
➤ „შიმშილის + ტკბილეულის“ შეცდომა
როცა ადამიანი მთელი დღე თითქმის არაფერს ჭამს და საღამოს იღებს სწრაფ ნახშირწყლებს:
- სისხლში გლუკოზა სწრაფად იზრდება
- გამოიყოფა ინსულინის მაღალი დოზა
მაგრამ ❗ ინსულინი ავტომატურად და უსასრულოდ არ გრძელდება — მისი მოქმედება დამოკიდებულია:
- მიღებულ საკვებზე
- საერთო კალორიულობაზე
- ფიზიკურ აქტივობაზე
დიეტოლოგების რეკომენდაცია (ჭამა ყოველ 3–4 საათში) მიზნად ისახავს:
- გლუკოზის სტაბილურობას
- ენერგიის თანაბარ მიწოდებას
- შიმშილის კონტროლს
➤ ცილოვან-ნახშირწყლოვანი „ფანჯარა“
ვარჯიშის შემდეგ ორგანიზმში:
- მცირდება გლიკოგენის მარაგი
- იზრდება ინსულინის მგრძნობელობა
ვარჯიშის შემდეგ ცილებისა და ნახშირწყლების მიღება:
- აჩქარებს გლიკოგენის აღდგენას
- აუმჯობესებს ამინომჟავების კუნთში ტრანსპორტს
📌 თანამედროვე მეცნიერების მიხედვით:
„ანაბოლური ფანჯარა“ არ არის ზუსტად 40 წუთი — იგი შეიძლება გაგრძელდეს რამდენიმე საათის განმავლობაში, თუმცა ვარჯიშის შემდგომი კვება მაინც ეფექტურია.
➤ ინსულინი, ზრდის ჰორმონი და კორტიზოლი
არსებობს მოსაზრება, რომ ვარჯიშის შემდეგ ნახშირწყლები „ბლოკავს“ ზრდის ჰორმონს. რეალურად:
- ვარჯიშის შემდეგ იზრდება კორტიზოლი და ადრენალინი
- ინსულინი ამცირებს მათ კატაბოლურ მოქმედებას
- ინსულინი არ ანეიტრალებს მთლიანად ზრდის ჰორმონს
ამიტომ სწორად შერჩეული კვება არ აფერხებს, არამედ ეხმარება აღდგენას.
➤ ინსულინი ბოდიბილდინგში
ინსულინი:
- ზრდის უჯრედის მემბრანის გამტარობას
- აძლიერებს გლიკოგენის სინთეზს
- აძლიერებს ცილის სინთეზს
- ამცირებს კატაბოლურ პროცესებს
მისი მოქმედება არის ანაბოლური და ანტიკატაბოლური, მაგრამ არა მაგიური.
❗ მნიშვნელოვანი ფაქტი: ინსულინი არ არის უფრო „ძლიერი“ ვიდრე სტეროიდები ან ზრდის ჰორმონი — ის უბრალოდ მუშაობს სხვა მექანიზმით და მხოლოდ საკვების ფონზე.
➤ რატომ არის ინსულინის გამოყენება საშიში?
ინსულინის არასწორმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს:
- ჰიპოგლიკემია
- გლიკემიური კომა
- სიკვდილი
⚠️ სწორედ ჰიპოგლიკემიური კომა არის ბოდიბილდერების გარდაცვალების ძირითადი მიზეზი.
✅ დასკვნა
ინსულინი არის:
✔ აუცილებელი ჰორმონი
✔ კვებისა და აღდგენის მნიშვნელოვანი ნაწილი
❌ უკიდურესად საშიში არასამედიცინო გამოყენებისას
ბუნებრივი გზით ინსულინის მართვა — სწორი კვებით, ვარჯიშით და ძილით — არის უსაფრთხო და ეფექტური გზა პროგრესისთვის.
📛 ავტორი: ირაკლი კენჭოშვილი / Tidanigym.ge
🚫 ნებართვის გარეშე კოპირება აკრძალულია.
✅ წყაროს მითითებით გაზიარება მისაღებია
